— 01 —

TỪ GÓC NHÌN TOÀN CẦU: BƯỚC NHẢY VỌT VÀ SỰ CHUYỂN MÌNH 

CỦA KINH TẾ TRUNG QUỐC TRONG THỜI ĐẠI MỚI

Từ sau Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc đã bước vào thời đại mới. Trước bối cảnh tình hình quốc tế biến động khó lường, xung đột địa chính trị gia tăng, đại dịch thế kỷ chồng chất lên suy thoái kinh tế toàn cầu, cùng với làn sóng bảo hộ thương mại lan rộng, dưới sự lãnh đạo kiên định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc với đồng chí Tập Cận Bình làm hạt nhân, và dưới sự dẫn dắt của Tư tưởng Kinh tế Tập Cận Bình, nền kinh tế Trung Quốc luôn giữ vững bản lĩnh chiến lược, kiên trì con đường phát triển chất lượng cao, nỗ lực xây dựng cục diện phát triển mới. Trung Quốc đã mở ra một hành trình phát triển ổn định, khác biệt rõ nét so với các nền kinh tế chủ chốt khác trên thế giới. Trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động và khó lường, kinh tế Trung Quốc tiếp tục thể hiện sức sống mãnh liệt và khả năng chống chịu mạnh mẽ, đạt được những bước phát triển mang tính lịch sử, với bước nhảy vọt và chuyển mình toàn diện trong thời đại mới.

Sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy phát triển đã nâng tầm chất lượng tăng trưởng kinh tế Trung Quốc. Từ khi bước vào thời đại mới, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã rút ra những bài học sâu sắc từ thực tiễn trong nước và quốc tế, đồng thời nắm bắt xu thế phát triển của thời đại để sáng tạo đề xuất năm quan điểm phát triển mới: đổi mới, phối hợp, xanh, mở cửa và cùng hưởng. Đây là câu trả lời khoa học cho hàng loạt vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển của Trung Quốc, trở thành kim chỉ nam căn bản cho bước chuyển mình và bứt phá của nền kinh tế Trung Quốc trong thời đại mới. Từ năm 2012 đến năm 2024, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc đã tăng từ 54 nghìn tỷ Nhân dân tệ lên gần 135 nghìn tỷ Nhân dân tệ, với tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm đạt 6%, gần gấp đôi mức tăng trung bình của kinh tế toàn cầu (3,1%). Theo báo cáo do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố vào tháng 11 năm 2024, nền kinh tế Trung Quốc đang từng bước chuyển sang mô hình tăng trưởng chất lượng cao hơn, cân bằng hơn và bền vững hơn, phản ánh rõ nét hướng đi đúng đắn của chiến lược phát triển mới mà Trung Quốc đang kiên định theo đuổi.

Sự chuyển hóa sâu sắc trong động lực tăng trưởng, với sự chuyển đổi nhịp nhàng từ các động lực tăng trưởng cũ sang mới của nền kinh tế. Trong thời đại mới, động lực tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc đã trải qua sự thay đổi sâu sắc cả ở phía cung lẫn phía cầu. Ở phía cung, nền kinh tế đã chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên các yếu tố truyền thống sang tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. Sự bùng nổ của khoa học – công nghệ mới đã thúc đẩy nhanh sự hình thành và phát triển của những mô hình kinh tế, ngành nghề và lĩnh vực mới, tạo nên nguồn năng lượng tăng trưởng dồi dào cho nền kinh tế. Ở phía cầu, động lực nội địa ngày càng trở nên mạnh mẽ. Theo dự báo, trong giai đoạn “Kế hoạch 5 năm lần thứ 14”, tiêu dùng dự kiến đóng góp khoảng 63% vào tăng trưởng kinh tế, trong khi đầu tư giảm xuống dưới 28%. Điều đó cho thấy tiêu dùng ngày càng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Trung Quốc.

Đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ đạo, không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh cốt lõi quốc gia. “Ai đi trước một bước trong đổi mới khoa học – công nghệ, người đó sẽ nắm bắt được cơ hội và chiếm lĩnh ưu thế.” Trong bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới Sáng tạo toàn cầu (GII), vị trí của Trung Quốc đã tăng từ vị trí thứ 34 năm 2012 lên vị trí thứ 10 năm 2025, trở thành một trong những nền kinh tế có tốc độ cải thiện năng lực đổi mới nhanh nhất thế giới trong hơn một thập kỷ qua. Năm 2024, Trung Quốc ghi nhận 70.160 đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước Hợp tác Sáng chế (PCT), cao hơn 30% so với Hoa Kỳ – quốc gia đứng thứ hai, và cao hơn 45% so với Nhật Bản – quốc gia đứng thứ ba. Theo Chỉ số tổng hợp về Đổi mới Sáng tạo do Ủy ban châu Âu công bố vào tháng 7 năm 2025, điểm số của Trung Quốc tăng 31,6 điểm phần trăm so với năm 2020, mức tăng này vượt xa Hoa Kỳ (15,8 điểm) và Liên minh châu Âu (10,8 điểm). 

Sự phát triển hài hòa, đồng bộ đã ghi dấu ấn nổi bật trong tiến trình phát triển đô thị và nông thôn. “Cả nước cùng một bàn cờ”, phối hợp và điều tiết tổng thể là chìa khóa để giành thắng lợi trong phát triển. Từ khi bước vào thời đại mới, hàng loạt chiến lược phát triển vùng trọng điểm quốc gia đã được triển khai sâu rộng và đạt kết quả rõ rệt, bao gồm: phát triển đồng bộ khu vực Bắc Kinh – Thiên Tân – Hà Bắc, tích hợp vùng đồng bằng sông Trường Giang, xây dựng khu vực Vịnh lớn Quảng Đông – Hồng Kông – Ma Cao, phát triển vành đai kinh tế sông Trường Giang, cũng như bảo vệ sinh thái và phát triển chất lượng cao lưu vực sông Hoàng Hà. Cùng với đó, Trung Quốc đã hoàn thành thắng lợi cuộc chiến xóa đói giảm nghèo, mở ra giai đoạn chấn hưng toàn diện nông thôn. Trong nhiều năm liên tiếp, tốc độ tăng thu nhập của cư dân nông thôn vượt qua cư dân thành thị, các thành phố vừa và nhỏ cùng khu vực thị trấn trở thành điểm nóng tiêu dùng mới, làm thay đổi sâu sắc diện mạo đô thị – nông thôn. Theo tiêu chuẩn nghèo hiện hành, gần 100 triệu người nghèo nông thôn đã thoát nghèo. Tạp chí The Economist của Anh nhận định: “Tình trạng nghèo tuyệt đối ở Trung Quốc đã trở thành quá khứ”.

Đẩy nhanh chuyển đổi xanh toàn diện, thúc đẩy sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên. “Màu xanh” chính là nền sắc chủ đạo của phát triển chất lượng cao trong thời đại mới của kinh tế Trung Quốc. Từ sau Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đất nước đã kiên định quán triệt phương châm phát triển đi đôi với bảo vệ, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng chất lượng cao và bảo vệ môi trường ở mức cao, kiên trì con đường phát triển ưu tiên sinh thái, tiết kiệm – hiệu quả, xanh – carbon thấp và chất lượng cao. Trung Quốc đi sâu thực tiễn quan điểm “non xanh nước biếc chính là núi vàng núi bạc”, lấy mục tiêu trung hòa carbon và đạt đỉnh phát thải carbon làm định hướng, đồng thời thúc đẩy đồng bộ các nhiệm vụ giảm phát thải carbon, giảm ô nhiễm, mở rộng không gian xanh và duy trì tăng trưởng. Cùng với đó, cải cách thể chế văn minh sinh thái tiếp tục được mở rộng, cơ chế phát triển xanh – carbon thấp ngày càng hoàn thiện, góp phần đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh toàn diện của kinh tế – xã hội. Theo Chỉ số Chuyển dịch Năng lượng do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) công bố vào tháng 6 năm 2025, thứ hạng của Trung Quốc đã tăng 66 bậc so với năm 2020, vươn lên vị trí thứ 12 toàn cầu. 

Mức độ cởi mở được tiếp tục nâng cao, sức ảnh hưởng quốc tế nâng tầm rõ rệt. Mở cửa là con đường tất yếu dẫn tới thịnh vượng và phát triển quốc gia. Trong thời đại mới, Trung Quốc đã thực thi chiến lược mở cửa tích cực và chủ động hơn, kiên trì mở rộng mức độ mở cửa thể chế, đã thành lập 22 khu thí điểm thương mại tự do qua 7 giai đoạn, xây dựng Cảng thương mại tự do Hải Nam. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại chủ yếu của hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng kim ngạch thương mại hàng hóa liên tục giữ vị trí số một thế giới, và nguồn thu hút đầu tư nước ngoài cũng như đầu tư ra nước ngoài đều nằm trong nhóm dẫn đầu toàn cầu. Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) đã trở thành sản phẩm quốc tế và mặt bằng hợp tác quốc tế được nhiều quốc gia hoan nghênh. Ngày nay, Trung Quốc đang tự tin tiến bước trên con đường phục hưng vĩ đại của dân tộc, với tỷ trọng kinh tế toàn cầu tăng từ 11,3% năm 2012 lên 17,1% năm 2024. Sự phát triển ổn định của nền kinh tế Trung Quốc không chỉ mang lại cơ hội hợp tác đôi bên cùng có lợi, mà còn mở ra triển vọng hợp tác đa phương và cùng thắng cho ngày càng nhiều quốc gia trên thế giới. Cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao, khẳng định rằng: “Tin tưởng vào Trung Quốc chính là tin tưởng vào tương lai.”

Không ngừng nâng cao phúc lợi dân sinh, qua đó gia tăng mạnh mẽ cảm giác hạnh phúc, an toàn và hài lòng của người dân. Trong tiến trình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, dân sinh luôn được đặt ở vị trí quan trọng. Từ sau Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Trung Quốc đã kiên trì quán triệt tư tưởng phát triển lấy nhân dân làm trung tâm, không ngừng nỗ lực trong mọi lĩnh vực của đời sống dân sinh: để trẻ em được chăm sóc và giáo dục tốt hơn, người lao động có việc làm và thu nhập ổn định, người bệnh được chăm sóc y tế, người cao tuổi được bảo đảm an sinh, mọi người đều có nơi ở an toàn, và những nhóm yếu thế được hỗ trợ kịp thời. Công tác bảo đảm an ninh công cộng ngày càng hoàn thiện, mức sống người dân được nâng cao toàn diện. Năm 2024, tuổi thọ trung bình của người dân Trung Quốc đạt 79 tuổi, đứng thứ 4 trong số 53 quốc gia có thu nhập trung bình và cao. Theo Chỉ số Pháp luật và Trật tự Gallup năm 2024, điểm số an toàn của Trung Quốc cao hơn các quốc gia phát triển như Đức, Pháp, Nhật Bản và Hàn Quốc, điều này cũng được nhiều người nước ngoài sinh sống tại Trung Quốc xác nhận bằng chính trải nghiệm thực tế của họ.

Có thể khẳng định rằng, với việc hoàn thành thắng lợi Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 và sắp tới là Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, nền kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp tục phát triển vững chắc trên nền tảng hiện có, kiên định mục tiêu đến năm 2035 cơ bản hoàn thành mục tiêu hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa, không ngừng đạt được những bước đột phá mới và to lớn hơn nữa.